ဒုတိယအႀကိမ္
ခ်င္းအမ်ိဳးသားညီလာခံ၏ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္
(၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၁၅ရက္၊ ဟားခါးၿမိဳ႕၊ခ်င္းျပည္နယ္)
အနာဂတ္
ခ်င္းအမ်ိဳးသားအေရးကိစၥမ်ားတြင္ ကိုင္စြဲက်င့္သံုးသြားမည့္ ဘံုသေဘာထား ရပ္တည္ ခ်က္မ်ား
ခ်မွတ္ႏိုင္ေရးအလို႔ငွာ ခ်င္းျပည္နယ္အစုိးရအဖဲြ႔၊ ခ်င္းႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ခ်င္းအမိ်ဳးသားပါတီ(CNP)၊
ခ်င္းတုိးတက္ေရးပါတီ (CPP)ႏွင့္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားဖံြ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ(ENDP)တို႔မွ
လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္မ်ား၊ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီးမ်ား၊ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦး၊
ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ေနရာေဒသအသီးသီးမွ ခ်င္းရပ္မိရပ္ဖႏွင့္ မ်ိဳးႏြယ္စုေခါင္းေဆာင္မ်ားအပါအ၀င္
ခ်င္းအရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ဘာသာအသီး သီးမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ခ်င္းအမ်ိဳးသမီး
ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ခ်င္းလူငယ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ခ်င္းေက်ာင္း သား အဖြဲ႔ကိုယ္စားလွယ္မ်ား
စသည့္ အလႊာေပါင္းစံုမွ ခ်င္းအမ်ိဳးသမီး၊ အမ်ိဳးသားကိုယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္း (၅၇၁) ဦးျဖင့္
ခ်င္းအမ်ိဳးသား ညီလာခံကို ခ်င္းျပည္နယ္ ဟားခါးၿမိဳ႕၌ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာလ ၁၂ မွ
၁၅ရက္ထိ က်င္းပခဲ႔သည္။ ညီလာခံအတြင္း ေဆြးေႏြးညိွႏိွဳင္းခ်က္မ်ားမွ ထြက္ေပၚလာေသာ ေအာက္ပါဘံု သ
ေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။
၁။
ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ၏ တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရိွရန္အတြက္ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမ်ား၏
ဇစ္ျမစ္ျပႆနာကို ႏိုင္ငံေရးနည္းလမ္းျဖင့္ ေျဖရွင္းမည္ဟူေသာ ကတိက၀တ္အေပၚ ဤညီလာခံမွ ႀကိဳဆိုသည္။
ဤကဲ႔သို႔ ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္ အားလံုးသေဘာတူညီေသာ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးမႈဆိုင္ရာ မူေဘာင္မ်ားကုိ
ခ်မွတ္ၿပီး တစ္ျပည္လံုး အတိုင္းအတာေဆာင္ေသာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးမ်ား ျပဳလုပ္ကာ အမ်ိဳးသား အဆင့္
ႏိုင္ငံေရး ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား ခ်က္ခ်င္းျပဳလုပ္ရန္ ဤညီလာခံမွ ေတာင္းဆိုသည္။
၂။
"ခ်င္း" ဟူေသာ အမည္နာမအား အမ်ိဳးသားအမည္ (National Name)အျဖစ္ အသံုးျပဳရန္
လက္ခံၿပီး ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူရာတြင္ လူမ်ိဳးေနရာ၌
"ခ်င္း" ဟူ၍သာ ထည့္သြင္းရန္ သေဘာတူညီသည္။ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတို႔၏ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားကို
သတ္မွတ္ျခင္းႏွင့္ ပက္သတ္ၿပီး ခ်င္းအမ်ိဳးသားတို႔ကသာ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရိွသည္။
၃။
ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား၏ ဓေလ့ထုံုးတမ္း ဥပေဒမ်ားကို စုစည္းမွတ္တမ္းတင္၍ ဓေလ့ထံုးတမ္း
ဥပေဒ စာအုပ္အျဖစ္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ရန္ႏွင့္ ေျပာင္းလဲလာေသာ ေခတ္စနစ္ႏွင့္အညီ လုိအပ္သလုိျပဳျပ င္ေျပာင္းလဲရန္
သေဘာတူသည္။
၄။
ႏိုင္ငံေတာ္က ခ်င္းျပည္နယ္ႏွင့္ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားအတြက္ စီးပြားေရး အေျခခံအေဆာက္အအုံမ်ားႏွင့္
လူမႈေရး အေျခခံအေဆာက္အအုံမ်ားကို မဟာဗ်ဴဟာ က်က် ေကာင္းမြန္လံုေလာက္စြာ တည္ေဆာက္အေကာင္
အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ဤညီလာခံမွ
ေတာင္းဆုိသည္။
၅။
စစ္မွန္ေသာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ လုိအပ္ေသာ လမ္းညႊန္အေျခခံမူ
မ်ားကို ခ်မွတ္ၿပီး ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႔၀င္ ျပည္နယ္အသီးသီး၌ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲျပဌာန္းရန္ႏွင့္
ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ(၂၀၀၈)ခုႏွစ္ကို စစ္မွန္ေသာ ဖက္ဒရယ္စနစ္သို႔ ဦးတည္ၿပီး ျပင္ဆင္ရန္
သေဘာတူသည္။
၆။
အမ်ိဳးသမီးမ်ား ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း (၂၀၁၃
- ၂၀၂၂ (NSPAW)ကို ႀကိဳဆိုေထာက္ခံၿပီး ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္
ဤညီလာခံမွ တိုက္တြန္းသည္။
ထုိ႔အျပင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ခြဲျခားမႈပေပ်ာက္ေရးဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္း
(CEDAW)ပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားအရ ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ နည္းမ်ိဳးစုံျဖင့္ခြဲျခားဆက္ဆံမႈႏွင့္
အၾကမ္း ဖက္မႈမ်ား ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ အမ်ိဳးသမီး၊ အမ်ိဳးသားမ်ား လက္တြဲပူးေပါင္း၍ ေဆာင္ရြက္ရန္ကို
လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္း လံုၿခံဳေရးႏွင့္ လူမႈစီးပြားဖြ႔ံျဖိဳးတိုးတက္ေရး
နယ္ပယ္အသီးသီး၌ အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈ အနည္းဆံုး (၃၀) ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရရိွေစရန္ကိုလည္းေကာင္း
သေဘာတူၾကသည္။
၇။
ျပည္ေထာင္စုအစုိးရႏွင့္ ျပည္နယ္အစုိးရတုိ႔၏ ေျမယာႏွင့္ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ဆုိင္ရာ အခန္းက႑ႏွင့္
လုပ္ပုိင္ခြင့္တြင္ ျပည္နယ္အစုိးရက ပုိမုိအေရးပါေသာအခန္းက႑မွ ပါ၀င္ခြင့္ရွိရန္ႏွင့္
ေဒသခံဌာေနတုိင္းရင္း သားမ်ား၏ သေဘာတူညီမႈႏွင့္ ပါ၀င္မႈကုိ ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ရန္လည္းေကာင္း၊
သဘာ၀အရင္းအျမစ္မွ ရရွိေသာ ၀င္ေငြကုိ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားအတြက္ မွ်တေသာ ခဲြေ၀မႈစနစ္
သတ္မွတ္၍ ဥပေဒ ျပဌာန္းရန္လည္းေကာင္း၊ ေျမယာႏွင့္ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ကိစၥမ်ားတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈႏွင့္
တာ၀န္ခံမႈရွိရန္လည္းေကာင္း ဤညီလာခံမွ
ေတာင္းဆုိသည္။
၈။
ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားအပါအ၀င္ အျခားလူနည္းစု ဘာသာ၀င္မ်ား ေတြ႕ႀကံဳခံစားေနရသည့္ ဘာသာေရး ဖိႏွိပ္
ခ်ဳပ္ျခယ္မႈမ်ား၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ား ပေပ်ာက္ႏုိင္ရန္ လူနည္းစုဘာသာ၀င္မ်ား၏ လြတ္လပ္စြာ
ေတြးေခၚ၊ ကုိးကြယ္၊ ယံုၾကည္ခြင့္ကုိ ကာကြယ္သည့္ ဥပေဒတစ္ရပ္ျပဌာန္းေပးရန္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ
ဘာသာမ်ား အားလုံးတန္းတူ အခြင့္အေရး ရရွိႏုိင္ေစရန္ သာသနာေရး၀န္ႀကီးဌာနကုိ လြတ္လပ္၍
ဘက္မလုိက္ေသာ သာသနာေရးဆုိင္ရာ ေကာ္မရွင္ျဖင့္ အစားထုိးဖဲြ႕စည္းရန္ ဤညီလာခံမွ ေတာင္းဆုိသည္။
၉။
ခ်င္းလူမိ်ဳးမ်ား ဒုကၡသည္ (Refugee) ျဖစ္ရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားျဖစ္ သည့္ ႏုိင္ငံ၏ ႏုိင္ငံေရးအုပ္ခ်ဳပ္စီမံမႈ
ည့ံဖ်င္းျခင္း၊ ဌာေနတုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ခဲြျခားဆက္ဆံခံရျခင္း၊ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရျခင္းမ်ားကုိ
အေပါင္း လကၡဏာေဆာင္သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး (Positive Peace)၊ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္သည့္ လြတ္လပ္ျခင္း
(Positive Freedom) ႏွင့္ ပ႗ိပကၡေျဖရွင္းျခင္း(Conflict Resolution)မ်ား လုံေလာက္စြာ
ရွိမွသာ ဌာေနျပန္ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ လုံၿခဳံမႈရွိမည္ဟု သေဘာတူသည္။
၁၀။ ခ်င္းျပည္နယ္ႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈပိုမိုေနာက္က်ေသာ
ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားေနထိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္ေဒသအသီးသီးမ်ားတြင္ အစာေရစာဖူလုံမႈ ရွိေစရန္ လုိအပ္သည့္
စုိက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး စနစ္မ်ားအျပင္ လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ ဖာ္ႏုိင္ရန္ လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရး
ေကာင္းမြန္ေရး၊ အတိုးနည္းႏွစ္ရွည္စိုက္ ပ်ဳိးေမြးျမဴေရး ေခ်းေငြမ်ား ေထာက္ပ့ံေရး၊ ေျမယာပုိင္ဆုိင္ခြင့္၊
ေရရွည္အက်ိဳးျပဳ စုိက္ပ်ိဳးေရးစနစ္ ထြန္းကားေရးႏွင့္ ေရရွည္ဖြံ႕ ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးမ်ား
ပါ၀င္သည့္ စိုက္ပ်ဳိးေမြးျမဴေရးသင္တန္းေက်ာင္းမ်ား၊ မူ၀ါဒႏွင့္ ဥပေဒမ်ားကုိ ေဒသခံ အရပ္ဖက္လူမႈ
အဖဲြ႕အစည္းမ်ားအပါအ၀င္ သက္ဆုိင္ရာ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ ေရးဆဲြျပဌာန္းေပးရန္ ဤညီလာခံမွ
ေတာင္းဆုိသည္။
၁၁။
ပညာေရးက႑တြင္ ျပည္နယ္အစုိးရအား လုပ္ပုိင္ခြင့္ (၈၀) ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ေပးအပ္ေၾကာင္း
ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒတြင္ ျပဌာန္းရန္ ဤညီလာခံမွ ေတာင္းဆုိသည္။
၁၂။
ဤညီလာခံမွ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကုိ
အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္ ညွိႏႈိင္းေပါင္းစပ္ေရး ေကာ္မတီတစ္ရပ္အား (၁) ေဒသအေျချပဳကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊
(၂) အမ်ိဳးသမီး ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊ (၃) လူငယ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊ (၄) ခ်င္းႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားမွ
ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊ (၅) ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦးမွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊ (၆) ညီလာခံ
Resource Persons မ်ား၊ (၇) ညီလာခံ ပူးေပါင္းက်င္းပေရး ေကာ္မတီမွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊
(၈) တတ္သိပညာရွင္မ်ား စုစုေပါင္း (၄၅)ဦးျဖင့္ ဖဲြ႕စည္းရန္ သေဘာတူပါသည္။
၁၃။
ဤခ်င္းအမိ်ဳးသားညီလာခံသည္ ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ ခ်င္းလူမိ်ဳးမ်ား၊
ခ်င္းျပည္နယ္ျပင္ပရွိ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား၊ ႏုိင္ငံတကာေရာက္ ခ်င္းလူမိ်ဳးမ်ား
ပါ၀င္တက္ေရာက္ၾကၿပီး ခ်င္းအမိ်ဳးသားမ်ား၏ ဘုံသေဘာထားရပ္တည္ခ်က္မ်ား
ခ်မွတ္ႏုိင္ခဲ့သျဖင့္ ခ်င္းတစ္မ်ိဳးသားလုံးစည္းလုံးညီညြတ္မႈကုိ အခုိင္အမာ
တည္ေဆာက္ႏုိင္သည့္ ခ်င္းအမိ်ဳးသားညီလာခံႀကီးျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကျငာအပ္ပါသည္။
ဆက္သြယ္ရန္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား
-
ဆလုိင္း
အုိက္ဇက္ခင္ - ၀၉ ၄၅၀၀ ၃၅၈၈၅
ေဒါက္တာ
ေရႊခါးရ္ - ၀၉ ၄၀၀၅ ၁၁၉၉၉
ဆလုိင္း
ငယ္ပီး - ၀၉ ၄၃၁ ၆၃၅၃၉
No comments:
Post a Comment