Chin National Conference Common Resolutions
ခ်င္းအမ်ိဳးသားညီလာခံ၊ဘံုသေဘာတူညီခ်က္မ်ား
၂၀၁၃ခုႏွစ္ႏို၀င္ဘာလ၁၅ရက္
ဟားခါးျမိဳ႕၊ ခ်င္းျပည္နယ္။
၁။နိဒါန္း
အနာဂတ္ခ်င္းအမ်ိဳးသားအေရးကိစၥမ်ားတြင္ကိုင္စြဲက်င့္သံုးသြားမည့္ဘံုသေဘာထားရပ္တည္ခ်က္မ်ားခ်မွတ္ႏိုင္ေရးအလို႔ငွာခ်င္းျပည္နယ္အစုိးရအဖဲြ႔၊ခ်င္းႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ခ်င္းအမိ်ဳးသားပါတီ(CNP)၊ခ်င္းတုိးတက္ေရးပါတီ(CPP)ႏွင့္တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားဖံြ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ(ENDP)တို႔မွလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီးမ်ား၊ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦး၊ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ေနရာေဒသအသီးသီးမွခ်င္းရပ္မိရပ္ဖႏွင့္မ်ိဳးႏြယ္စုေခါင္းေဆာင္မ်ားအပါအ၀င္ခ်င္းအရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ဘာသာအသီးသီးမွေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ခ်င္းလူငယ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ခ်င္းေက်ာင္းသားအဖြဲ႔ကိုယ္စားလွယ္မ်ားစသည့္အလႊာေပါင္းစံုမွခ်င္းအမ်ိဳးသမီး၊အမ်ိဳးသားကိုယ္စားလွယ္စုစုေပါင္း(၅၇၁)ဦးျဖင့္ဒုတိယအၾကိမ္ေျမာက္ခ်င္းအမ်ိဳးသားညီလာခံကိုခ်င္းျပည္နယ္ဟားခါးၿမိဳ႕၌၂၀၁၃ခုႏွစ္၊ႏို၀င္ဘာလ၁၂မွ၁၅ရက္ထိက်င္းပျပဳလုပ္ခဲ႔သည္။ညီလာခံအတြင္းေဆြးေႏြးညိွႏိွဳင္းခ်က္မ်ားမွထြက္ေပၚလာေသာဘံုသေဘာတူညီခ်က္မ်ားမွာေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။
၂။ဘံုသေဘာတူညီခ်က္မ်ား
(က) ႏိုင္ငံေရးေတြ႕ဆံုမႈဆိုင္ရာမူေဘာင္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍-
၁။၂၀၁၃ခုႏွစ္ေအာက္တိုဘာလ (၁) ရက္ေန႔တြင္ေျပာၾကားခဲ့ေသာႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ၏လစဥ္ေရဒီယိုမိန္႔ခြန္းတြင္"ေရရွည္တည္တ့ံမည့္ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တစ္ရပ္ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးတစ္ခုတည္းနဲ႔မလံုေလာက္ဘဲလက္နက္ကိုင္ပ႗ိပကၡမ်ားရဲ႕ဇစ္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ျပသနာေတြကိုႏိုင္ငံေရးနည္းလမ္းနဲ႔ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ကအဓိကျဖစ္တယ္"ဆိုသည့္ေျပာၾကားခ်က္အေပၚဤညီလာခံမွႀကိဳဆိုသည္။
၂။ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ပထမအဆင့္အေနျဖင့္ႏိုင္ငံေရးေတြ႕ဆံုမႈဆိုင္ရာမူေဘာင္မ်ားခ်မွတ္ျခင္း၊ဒုတိယအဆင့္အေနျဖင့္တစ္ျပည္လံုးအတိုင္းအတာအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးလက္မွတ္ေရးထိုးျခင္း၊တတိယအဆင့္အေနျဖင့္အမ်ိဳးသားအဆင့္ႏိုင္ငံေရးေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ားက်င္းပျခင္း၊စတုတၳအဆင့္တြင္ပင္လံုစိတ္ဓာတ္၊ပင္လံုမူကိုအေျခခံေသာျပည္ေထာင္စုညီလာခံက်င္းပၿပီး
“တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားဆိုင္ရာျပည္ေထာင္စုသေဘာတူညီခ်က္”ကိုလက္မွတ္ေရးထိုးျခင္း၊ပဥၥမအဆင့္တြင္
“တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားဆိုင္ရာျပည္ေထာင္စုသေဘာတူညီခ်က္”ကိုအတည္ျပဳျခင္း(Ratification)၊ေနာက္ဆံုးအဆင့္တြင္ “တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားဆိုင္ရာျပည္ေထာင္စုသေဘာတူညီခ်က္”
ပါအခ်က္မ်ားကိုအေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းစသည္တို႔ျဖင့္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ရန္သေဘာတူသည္။
၃။ျပည္ေထာင္စုညီလာခံကို-
(က) ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၏လႊမ္းမိုးမႈမရိွေစဘဲလႊတ္ေတာ္ျပင္ပတြင္က်င္းပရန္၊
(ခ) အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ (ျပည္ေထာင္စုအစုိးရ)၊ဥပေဒျပဳအဖြဲ႕အစည္း(လႊတ္ေတာ္)၊တရားစီရင္ေရးအဖြဲ႕အစည္း၊တပ္မေတာ္၊တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ားႏွင့္ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားမွတရား၀င္လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာအပ္ႏွင္းေပးရန္။
(ဂ) ထြက္ေပၚလာေသာရလာဒ္အားလႊတ္ေတာ္အပါအ၀င္သက္ဆိုင္သူအားလံုးမွေဆြးေႏြးျခင္းမျပဳေတာ့ဘဲျပည့္ျပည့္စံုစံုသတ္မွတ္ခ်ိန္အတြင္းအေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္ေစရန္။
၄။ႏိုင္ငံေရးေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပဲြျပဳလုပ္ရာတြင္ေအာက္ပါမူမ်ားအားအေျခခံမူမ်ားအျဖစ္သတ္မွတ္ရန္သေဘာတူသည္။
(က) ႏိုင္ငံေရးျပသနာကိုႏိုင္ငံေရးနည္းျဖင့္ေျဖရွင္းရန္သံႏၷိ႒ာန္ျပဳျခင္း
(ခ) ပင္လံုသေဘာတူညီခ်က္ကိုအသိအမွတ္ျပဳျခင္း
(ဂ) ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္
(ဃ) စစ္မွန္ေသာဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုစနစ္က်င့္သံုးျခင္း
(င) ျပည္ေထာင္စုတပ္မေတာ္ဖဲြ႕စည္းျခင္း
(စ) ေလးစားမႈ၊ဒီမိုကေရစီႏွင့္ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္
(ဆ) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားကိုကာကြယ္ျခင္း
(ဇ) အခြင့္အေရးတန္းတူမႈ
(ဈ) ျပည္သူလူထုခံစားရေသာဒုကၡမ်ားကိုအသိအမွတ္ျပဳျခင္း
(ည) တိုင္ရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းမ်ား၏ကူညီေထာက္ပ့ံမႈမ်ားကိုအသိအမွတ္ျပဳျခင္း
(ဋ) အားလံုးပါ၀င္ေရး
(ဌ) အမ်ားသေဘာတူညီမႈ
(ဍ) ပူေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ
(ဎ) ပြင့္လင္းျမင္သာမႈႏွင့္တာ၀န္ခံမႈ
(ဏ) စစ္တပ္မ်ားကိုခဲြထားျခင္းႏွင့္ရန္လုိမႈမ်ားရပ္ဆိုင္းထားျခင္း
(တ) စစ္အင္အားအသံုးျပဳျခင္းကိုတားျမစ္ျခင္း
(ထ) တရားမွ်တ၍
က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္မႈရိွေသာအက်ိဳးရလဒ္
၅။ျပည္ေထာင္စုညီလာခံတြင္ေအာက္ပါအေၾကာင္းအရာမ်ား(Agendas)အားေဆြးေႏြးရန္သေဘာတူသည္။
(က) ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး
(ခ) လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး
(ဂ) စီးပြားေရးဆိုင္ရာေမးခြန္းမ်ား
(ဃ) ဥပေဒျပဳေရးဆိုင္ရာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး
(င) ေျမယာဆိုင္ရာကိစၥ
(စ) ပညာေရးအဆင့္အတန္းမ်ား
(ဆ) ဘာသာစကားႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈအခြင့္အေရးမ်ား
(ဇ) ဘာသာေရးအခြင့္အေရး
(ဈ) က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအဆင့္အတန္းမ်ား
(ည) လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားျခင္းဆိုင္ရာကိစၥမ်ား
(ဋ) အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရး
(ဌ) မူးယစ္ေဆး၀ါးတိုက္ဖ်က္ျခင္း
(ဍ) အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ားတည္ေဆာက္ျခင္း
(ဎ) စစ္ေဘးေရွာင္
ယာယီေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ရသူမ်ား/ဒုကၡသည္ကိစၥမ်ား
(ဏ) အလုပ္သမားမ်ားအေရး
(တ) ခဲြျခားဆက္ဆံမႈမရိွေရး
(ထ) ခရီးသြားလုပ္ငန္း
(ဒ) သတင္းမီဒီယာ
(ဓ) အစိုးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ပါ၀င္မႈႏွင့္လူမႈအဖဲြ႕အစည္းမ်ား၏အခန္းက႑။
၆။ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တခုလံုးအားဦးေဆာင္အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ေကာ္မတီကိုေအာက္ပါအတိုင္းဖဲြ႕စည္းရန္သေဘာတူသည္။
(က) ထိပ္သီးၿငိမ္းခ်မ္းေရးပူးတဲြေကာ္မတီ
(ခ)
အမ်ိဳးသားေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရးဦးေဆာင္ေကာ္မတီ
(ဂ)
အထူးအလုပ္အဖဲြ႕ႏွင့္အေၾကာင္းအရာအလိုက္ေဆြးေႏြးရမည့္ေကာ္မတီ
၇။ျပည္ေထာင္စုညီလာခံတြင္အစိုးရအဖဲြ႕မွကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားမွကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊တိုင္းရင္းသားလက္နက္အဖဲြ႕အစည္းမ်ားမွကုိယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ဖဲြ႕စည္းရမည္။သို႔ရာတြင္အထူးအလုပ္အဖဲြ႕ႏွင့္အေၾကာင္းအရာအလိုက္ေဆြးေႏြးရမည့္ေကာ္မတီမ်ားတြင္မူအရပ္ဘက္လူမႈအဖဲြ႕အစည္းမ်ားမွကိုယ္စားလွယ္မ်ားလည္းပါ၀င္ေစရန္သေဘာတူသည္။
၈။လုပ္ငန္းစဥ္အဆင့္အတိုင္း၌အမ်ိဳးသမီး (၃၀) ရာခုိင္ႏႈန္းပါ၀င္ရန္အၾကံျပဳေထာက္ခံသည္။
၉။ျပည္ေထာင္စုညီလာခံ၏အခ်ိန္ကာလ၊ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ျခင္းကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ေအာက္ပါအတိုင္းသေဘာတူသည္။
(က)ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူညီခ်က္မ်ားအားအေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္အဆင္သင့္ျဖစ္သည့္
အေျခအေနသို႔ ေရာက္ေသာအခါညီလာခံအားအဆံုးသတ္ရန္။
(ခ) သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကိုမဲဆႏၵျဖင့္အတည္ျပဳရန္။
(ဂ)၂၀၁၅ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပဲြမတိုင္မီ၆လအလိုတြင္အၿပီးသတ္က်င္းပႏိုင္ရန္၊ပင္လံု
(၃)ကိုေရြးေကာက္ပဲြအၿပီးက်င္းပရန္။
(ဃ) ျပည္ေထာင္စုစာခ်ဳပ္ကို၂၀၁၅ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပဲြေနာက္ပိုင္းတြင္ဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရန္။
(ခ)ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒႏွင့္ပတ္သက္၍ -
၁၀။စစ္မွန္ေသာဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ရာတြင္ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္
(၁၀)ခ်က္ကုိလမ္းညႊန္အေျခခံမူမ်ားအျဖစ္အေျခခံရန္သေဘာတူသည္။
(က) တုိင္းရင္းသားျပည္သူတစ္ရပ္လုံးထံမွဆင္းသက္ေသာအခ်ဳပ္အျခာအာဏာ
(ခ) တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတုိင္းႏုိင္ငံေရး၊လူမ်ိဳးေရး၊ဘာသာေရးအရတန္းတူေရး
(ဂ) ကုိယ္ပုိင္ျပဌာန္းခြင့္
(ဃ) ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုစစ္စစ္မူ
(င) လူနည္းစုမ်ား၏အခြင့္အေရးမ်ားကုိကာကြယ္ျခင္း
(စ) ဒီမုိကေရစီအခြင့္အေရး၊အေျခခံလူ႕အခြင့္အေရးႏွင့္က်ား/မဆုိင္ရာတန္းတူမႈ
(ဆ) ပါတီစုံဒီမုိကေရစီစနစ္
(ဇ) ဘာသာေရးကိုအေျခမခံေသာႏုိင္ငံ
(ဈ)ျပည္ေထာင္စုတပ္မေတာ္ဖဲြ႕စည္းျခင္းႏွင့္အရပ္ဖက္အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္လက္နက္ကုိင္တပ္ဖဲြ႕မ်ားထားရွိျခင္း။
(ည) ျပည္နယ္သစ္ထူေထာင္ခြင့္ရွိျခင္းတုိ႔ျဖစ္သည္။
၁၁။စစ္မွန္ေသာဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေထာင္ရာတြင္ျပည္ေထာင္စုအဖဲြ႕၀င္ျပည္နယ္/တုိင္းေဒသၾကီးမ်ား၌သီးျခားဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒေရးဆဲြအသုံးျပဳရန္သေဘာတူသည္။
၁၂။၂၀၀၈ခုႏွစ္ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကုိစစ္မွန္ေသာဖက္ဒရယ္စနစ္သုိ႔ဦးတည္ၿပီးျပင္ဆင္သင့္သည္ဟုလက္ခံသေဘာတူသည္။
(ဂ) ေျမယာႏွင့္သဘာ၀သယံဇာတကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍-
၁၃။ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္သဘာ၀သယံဇာတမ်ားစီမံခန္႔ခြဲအသုံးခ်မႈအတြက္က႑အားလုံးလြမ္းၿခံဳေသာမူေဘာင္သတ္မွတ္ရန္လုိအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၄။ျပည္ေထာင္စုအစုိးရႏွင့္ျပည္နယ္အစိုးရတုိ႔၏သဘာ၀သယံဇာတဆုိင္ရာအခန္းက႑ႏွင့္လုပ္ပုိင္ခြင့္ကုိျပန္လည္သုံးသပ္ရန္ႏွင့္ထိုသို႕ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ျပည္နယ္အစုိးရကျပည္နယ္ရွိသဘာ၀သယံဇာတမ်ားစီမံအုပ္ခ်ဴပ္ရာတြင္ပုိမို္အေရးပါေသာအခန္းဏ႑မွပါ၀င္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၅။သဘာ၀သယံဇာတမွရရွိေသာ၀င္ေငြ(revenue)ကုိၿပည္ေထာင္စုႏွင့္ၿပည္နယ္မ်ားအတြက္မွ်တေသာခြဲေ၀မႈစနစ္သတ္မွတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ဥပေဒတစ္ရပ္ျပ႒ာန္းရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၆။ႏုိင္ငံတကာစံႏွဳန္းမ်ားႏွင့္ကုိက္ညီသည့္ျပည္တြင္းသဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာမူ၀ါဒေရးဆြဲခ်မွတ္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အေပၚထိခုိက္သက္ေရာက္ႏုိင္မွႈအကဲျဖတ္စိစစ္မႈ၊လူမႈဘ၀အေပၚထိခုိက္သက္ေရာက္ႏုိင္မႈႏွင့္လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚထိခုိက္သက္ေရာက္မႈအကဲျဖတ္စိစစ္မႈတုိ႔ကိုသီးျခားလြတ္လပ္ေသာကၽြမ္းက်င္သူအဖြဲ႕မ်ားမွေဆာင္ရြက္ရန္။ထုိ႔အျပင္၄င္းအကဲျဖတ္စိစစ္မႈမ်ားကိုေဒသခံတုိင္းရင္းသားမ်ား၊ထိခုိက္နစ္နာႏိုင္သည့္ေဒသခံအမ်ိဳးသမီး၊အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္ညွိႏိွဳင္းေဆာင္ရြက္ရန္၊ထုိေလ့လာအကဲျဖတ္ခ်က္မွေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားကုိလည္းမျဖစ္မေနထုတ္ျပန္ေပးရန္။ထိခုိက္ပ်က္စီးမႈမ်ားအတြက္သင့္ေတာ္ေသာေလ်ာ္ေၾကးမ်ားေပးၿပီးအျခားထိခုိက္မႈမ်ားအတြက္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးမ်ားလုပ္ေဆာင္ေပးရန္
(ဥပမာ သစ္ေတာပ်က္စီးပါကသစ္ေတာ မ်ားျပန္လည္ထူေထာင္ေပးရန္) မျဖစ္မေနလိုအပ္ေၾကာင္း သေဘာတူသည္။
၁၇။သဘာ၀သယံဇာတတူးေဖာ္ထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ပတ္သက္သည့္သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကုိျပည္သူမ်ားအလြယ္တကူရရွိႏုိင္ျပီးပြင့္လင္းျမင္သာမႈကုိေဖာ္ေဆာင္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္သဘာ၀သယံဇာတတူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေရးလုပ္ငန္းစဥ္
(Extractive Industries Transparency Initiative -EITI) အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံျဖစ္လာရန္။ EITI ကိစၥျပင္ဆင္မွဳမ်ားႏွင့္အေကာင္ ထည္ေဖာ္မွဳမ်ားတြင္ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္ႏွင့္ေဒသဆုိင္ရာအဆင့္အထိျပည္သူမ်ားႏွင့္အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားပါ၀င္ႏုိင္မႈကုိေသခ်ာေဆာင္ရြက္ေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၈။ႏိုင္ငံသားတို႕၏သိရွိပိုင္ခြင့္ (Right to
Information)ရွိျခင္းကိုေလးစားလိုက္နာျပီး
က႑အားလုံးတြင္ ျပည္သူမ်ားမွန္ကန္စြာႏွင့္လြတ္လပ္စြာသတင္းအခ်က္အလက္မ်ားရရွိခြင့္၊သိရွိခြင့္ႏွင့္ထုတ္ေဖာ္ခြင့္၊ျပည္သူမ်ားထံသုိ႔လြတ္လပ္စြာျဖန္႔ေ၀ခြင့္မ်ားကုိဥပေဒတစ္ရပ္ျပဌာန္း၍အာမခံခ်က္ေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၉။စီမံကိန္းမ်ားေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ေဒသခံတုိင္းရင္းသားမ်ား၏သေဘာတူညီမႈကုိလုိအပ္ခ်က္အေနျဖင့္သတ္မွတ္ရန္၊ေကာင္းမြန္စြာၾကိဳတင္အသိေပးထားေသာေဒသခံတုိင္းရင္းသားမ်ား၏
လြတ္လပ္ေသာ ဆႏၵျဖင့္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားသည့္သေဘာတူညီခ်က္ (Free, Prior,
Informed & Consent) ကုိလုိက္နာရန္ႏွင့္ကုလသမဂၢ၏
ေဒသခံဌာေနတုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ား၏ ရပုိင္ခြင့္မ်ား ေၾကျငာခ်က္ (UNDRIP)ကုိလုိက္နာရန္တို႕အတြက္အာမခံေပးသည့္ဥပေဒတစ္ရပ္ျပဌာန္းေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၂၀။သဘာ၀သယံဇာတမွရရွိလာေသာ၀င္ေငြ(revenue)မ်ားကုိလက္ရွိႏွင့္အနာဂတ္မ်ိဳးဆက္မ်ားအတြက္အက်ဳိးအရွိဆုံးရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမ်ားေဆာင္ရြက္ရန္တိုက္တြန္းသည္။
၂၁။သဘာ၀သယံဇာတတူးေဖာ္ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္းမ်ားတြင္ေဒသခံတုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ေဒသခံတုိင္းရင္းသားမ်ားကုိဦးစားေပးႏိုင္ေစရန္အတြက္ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာဥပေဒတြင္ထည့္သြင္းထားရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၂၂။ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္ေျမယာမ်ားစီမံခန္႕ခြဲအသုံးခ်မႈအတြက္က႑အားလုံးလြမ္းၿခံဳေသာမူေဘာင္တစ္ရပ္သတ္မွတ္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၂၃။ ျပည္ေထာင္စုအစုိးရႏွင့္ျပည္နယ္အစိုးရတုိ႔၏ေျမယာဆုိင္ရာအခန္းက႑ႏွင့္လုပ္ပုိင္ခြင့္ကုိျပန္လည္သုံးသပ္၍လိုအပ္သလိုျပင္ဆင္ရန္ႏွင့္ထိုသို႕ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ျပည္နယ္အစုိးရကျပည္နယ္ရွိေျမယာမ်ားစီမံအုပ္ခ်ဳပ္ရာတြင္ပုိမို္အေရးပါေသာအခန္းဏ႑မွပါ၀င္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၂၄။ရုိးရာဓေလ့ထုံးတမ္းအရႏွင့္ဘုိးဘြားပုိင္ဆုိင္မႈအရေျမယာပုိင္ဆုိင္မႈကုိခုိင္မာေသာဥပေဒေၾကာင္းအရအသိအမွတ္ျပဳေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၂၅။ရုိးရာဓေလ့ထုံတမ္းေျမယာပုိင္ဆုိင္မႈတြင္ေျမမဲ့ယာမဲ့မ်ားအတြက္သင့္ေတာ္ေသာေျမယာပုိင္ဆုိင္မႈရရိွႏုိင္ေအာင္ညိွႏႈိင္းစီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္တိုက္တြန္းသည္။
၂၆။ရုိးရာဓေလ့ထုံးတမ္းမ်ားႏွင့္လက္ရွိေျမယာဥပေဒမ်ားတြင္အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ေျမယာပုိင္ဆုိင္ခြင့္မ်ားကုိထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
(ဃ) ဥပေဒျပဳေရးႏွင့္တရားစီရင္ေရးက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ -
၂၇။ခ်င္းဓေလ့ထံုးတမ္းဥပေဒကို
ေခတ္ႏွင့္အညီ တရားမွ်တမႈရွိေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္ေနျပီျဖစ ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၂၈။တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေသာဓေလ့ထံုးတမ္း
ဥပေဒမ်ားျပဳစု၍စာအုပ္အျဖစ္ ထုတ္ေဝရန္လိုအပ္ေၾကာင္း သေဘာတူသည္။
၂၉။
တကၠသိုလ္အသီးသီးရွိ ဥပေဒသင္ရိုးၫႊန္းတမ္းတြင္ခ်င္းဓေလ့ထုံုးတမ္းကိုပါ
ထည့္သြင္းသင္ၾကား ေစရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၃၀။ခ်င္းဓေလ့ထံုးတမ္းဥပေဒအားလႊမ္းမုိးေမးမွိန္ေစေသာျပဌာန္းဥပေဒ၊အထူးဥပေဒမ်ားကုိပယ္ဖ်က္ေရးေဆာင္ရြက္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။ (အထူးသျဖင့္ -၁၉၅၄ခုႏွစ္၊ ဗုဒၶဘာသာဝင္အမ်ိဳး သမီးမ်ားအထူးထိမ္းျမားမႈႏွင့္အေမြဆက္ခံေရးအက္ဥပေဒ)
၃၁။လူမ်ိဳးေရး၊
ဘာသာေရး၊ နယ္နမိတ္ကိစၥႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ မိမိတို႔ လူမ်ိဳးအေပၚ ထိခိုက္နစ္နာမႈ
မျပဳလုပ္ႏိုင္ေရးအတြက္ အကာအကြယ္ျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္ အာမခံခ်က္ကို အေျခခံဥပေဒတြင္
ျပဌာန္းရန္။ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး၊ နယ္ေျမနယ္နမိတ္အားထိခိုက္နစ္နာေစႏုိင္ေသာကိစၥႏွင့္
စပ္လ်ဥ္း၍ သက္ဆိုင္ရာ ဘာသာဝင္မ်ား၊ သက္ဆိုင္ရာလူမ်ိဳး၊ သက္ဆိုင္ရာ နယ္ေျမရိွ
ျပည္သူမ်ား၏ အမ်ားစုသေဘာတူညီခ်က္ မရွိဘဲ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကျဖစ္ေစ၊
ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကျဖစ္ေစ မည္သည့္ဥပေဒကိုမွ် ျပဌာန္းျခင္း မရွိေစရဟု အေျခခံဥပေဒတြင္
ျဖည့္စြက္ျပဌာန္းရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၃၂။ဥပေဒျပဳခြင့္၊
အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္၊တရားစီရင္ခြင့္အာဏာစသည့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ(၃)ရပ္ကို
မိမိတို႔ ျပည္နယ္တြင္ မိမိတို႔လူမ်ိဳးတို႔က လြတ္လပ္စြာ
စီမံေဆာင္ရြက္ပိုင္ခြင့္ရွိရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၃၃။ျပည္ေထာင္စုအဆင့္
အာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား တန္းတူရည္တူပါဝင္ခြင့္ ရရွိေရးအတြက္
ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၃၄။ႏုိင္ငံေတာ္၏အေျခခံမူတြင္ “ႏိုင္ငံေတာ္ကို တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား
တန္းတူညီမွ်မႈရွိသည့္ ဖယ္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္သည္” ဟုထည့္သြင္းပါရွိရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၃၅။ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံကို
ျပည္နယ္(၈)ခုႏွင့္ အမ်ိဳးသားမ်ားျပည္နယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္ းရန္သေဘာတူသည္။
၃၆။ (က) တရားစီရင္ေရးတြင္
လာဘ္ေပးလာဘ္ယူကင္းရွင္းေရးႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈ ကင္းရွင္းေရး အတြက္
တစ္ဦးထိုင္တရားသူႀကီးျဖင့္ စီရင္ျခင္းထက္ တရားသူႀကီး(၃)ဦးျဖင့္
စစ္ေဆးစီရင္သည့္ တရားစီရင္ေရးစနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
(ခ) ျပည္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဴပ္
တရားသူႀကီးမ်ားကုိလည္းေကာင္း၊ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ခံုရံုးတရားသူႀကီးမ်ားကုိလည္းေကာင္း၊
ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အသီးသီးမွ ေရြးခ်ယ္ ေစလႊတ္ေသာ တရားသူႀကီးျဖင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္က
ခန္႔အပ္ဖြဲ႕စည္းရန္။ (ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ဥပေဒပညာရွင္မ်ား နည္းပါးႏုိင္သည့္အတြက္
ျပည္နယ္မ်ားမွ ေရြးခ်ယ္ေစလႊတ္ေသာ တရားသူႀကီးမ်ား၏ အရည္အခ်င္းကုိ လုိအပ္သလုိ
သတ္မွတ္ေပးရန္)လိုအပ္ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
(ဂ)
ျပည္နယ္တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီးခ်ဴပ္ႏွင့္ တရားသူႀကီးမ်ားကုိ
သက္ဆုိင္ရာျပည္နယ္အတြင္းမွ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားကုိ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္က
ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ရန္။ (တရားသူႀကီးမ်ား ၏အရည္အခ်င္းကုိ လုိအပ္သလုိ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္က
သတ္မွတ္ရန္)လိုအပ္ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
(ဃ)
ျပည္နယ္တရားလႊတ္ေတာ္သည္ ျပည္နယ္အတြင္းရွိ လက္ေအာက္ခံ တရားရံုးအဆင့္ဆင့္က
ဆံုးျဖတ္ေသာအမႈမ်ားအားလံုးအတြက္ အၿပီးအျပတ္အတည္ျဖစ္သည့္
ဆံုးျဖတ္ပုိင္ခြင့္ရွိေစရန္ လိုအပ္ ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၃၇။ ၂၀၀၈ခုႏွစ္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွ
တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ပါဝင္သည့္ ပုဒ္မမ်ားအားလံုးကို ပယ္ဖ်က္ေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၃၈။ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က
ဥပေဒျပဳပိုင္ခြင့္ရွိေသာဥပေဒျပဳစာရင္းႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားက ဥပေဒျပဳ ပိုင္ခြင့္ရွိေသာ
ဥပေဒစာရင္းမ်ား၊ ပူးတြဲျပဳပိုင္ခြင့္ရွိေသာ ဥပေဒစာရင္းမ်ားကို ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု စနစ္ႏွင့္အညီႏွစ္ဖက္ညွိႏိႈင္းသတ္မွတ္ရန္။
ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အား ဥပေဒျပဳပိုင္ခြင့္ အာဏာကို ပိုမိုအပ္ႏွင္းရမည့္အျပင္ၾကြင္းက်န္အာဏာကုိျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္သို႔အပ္ႏွင္းရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၃၉။ (က) ၂၀၀၈ခုႏွစ္
အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ(၄)အရ ပုဒ္မ-၄၃၆သည္
ပ်က္ျပယ္သည့္အတြက္ ပယ္ဖ်က္၍
“ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကုိ ျပည္သူမွ တိုက္ရိုက္ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ေသာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္
ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္(၃)ပံု(၂)ပံု၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ျပင္ဆင္ရမည္ဟုအစားထုိးရန္”သေဘာတူသည္။
၄၀။ခရစ္ယာန္ဘာသာဆိုင္ရာဥပေဒမ်ားျဖစ္ေသာ
၁၈၇၂ခုနစ္ ခရစ္ယာန္ထိမ္းျမားအက္ဥပေဒႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လင္မယားကြာရွင္းေရး
ဥပေဒမ်ားကို ေခတ္ႏွင့္အညီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္လိုအပ္ ေနျပီျဖစ္ ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၄၁။၂၀၀၈ခုႏွစ္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပုဒ္မ(၃၆၁)ကုိ ပယ္ဖ်က္၍
ပုဒ္မ(၃၆၂)တြင္ “ႏိုင္ငံေတာ္”၏ ေနာက္တြင္“ဗုဒၶဘာသာသာသနာ”ကို ျဖည့္စြက္ရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၄၂။ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို
သက္ဆိုင္ရာျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္က အမ်ားသေဘာတူ ေရြးခ်ယ္တင္ ေျမွာက္ၿပီးထိုသို႕ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္သူကို
ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက အသိအမွတ္ျပဳခန္႔အပ္ရ မည္ဟုလည္း ေကာင္း၊ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးမ်ားကုိ
ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မွ ေရြးခ်ယ္၍ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ခန္႕အပ္ရမည္ဟု
ျပင္ဆင္ျပဌာန္းရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၄၃။ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ကုိမည္သည့္ဘာသာေရးကိုမွ်အေျခမခံေသာ
ႏိုင္ငံေတာ္အျဖစ္ တည္ေဆာက္ဖြဲ႕စည္းရန္သေဘာတူသည္။
၄၄။၂၀၀၈ခုႏွစ္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပုဒ္မ(၂၈၈)ကို
"ခရိုင္ႏွင့္ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို သက္ဆိုင္ရာ
ခရိုင္ႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ျပည္သူမ်ားက ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ေသာ
အဖြဲ႕ကသာတာဝန္ယူရမည္"ဟု
အစားထုိးသင့္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၄၅။အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကုိျပည္နယ္ (၈) ျပည္နယ္မွကုိယ္စားလွယ္အညီအမွ်ေစလႊတ္ၿပီး၊အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္အားအာဏာပုိမုိအပ္ႏွင္းရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၄၆။ခ်င္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွ
ခ်င္းလူမ်ိဳးဥပေဒပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီးဓေလ့ထုံးတမ္းဥပေဒမ်ားကို
စုစည္းစာအုပ္ထုတ္ေဝရန္ႏွင့္(သက္ဆိုင္ရာမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား
ကိုယ္တိုင္လက္ခံက်င့္သံုးေသာ ဓေလ့ထံုးတမ္း မ်ားကိုသက္ဆိုင္ရာမ်ိဳးႏြယ္စုလူႀကီးမ်ားက
ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္လက္ခံအတည္ျပဳရန္)သေဘာတူသည္။
၄၇။ဓေလ့ထံုးတမ္းဥပေဒမ်ားအား
တကၠသုိလ္သင္ရိုးညႊန္းတမ္းတြင္ ျပဌာန္းႏိုင္ေရးႏွင့္ ဓေလ့ထံုးတမ္း ဥပေဒကို
လႊမ္းမိုးေသာ အထူးဥပေဒ၊ အျခားျပဌာန္းဥပေဒမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ႏိုင္ေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စု
လႊတ္ေတာ္မွ ခ်င္းလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွတဆင့္ လႊတ္ေတာ္သို႕တင္သြင္း ေဆာင္ရြက္ရန္
သေဘာတူသည္။
၄၈။က်န္ေသာတင္ျပခ်က္မ်ားကုိျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ရွိခ်င္းကုိယ္စားလွယ္မ်ားမွတဆင့္
တင္ျပေဆာင္ရြက္ရန္၊ ထုိသို႕ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္
ပူေပါင္းညွိႏိႈင္းေဆြးေႏြးၿပီး ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္
ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္။
(င) ဘာသာေရးႏွင့္ယံုၾကည္မႈဆုိင္ရာလြတ္လပ္ခြင့္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ -
၄၉။အေၾကာင္းျပခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ဖ်က္ဆီးၿဖိဳလဲခံခဲ့ရေသာခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္တို႕အထြဋ္အျမတ္ထား
ရာ လက္၀ါးကားတုိင္မ်ားကုိတာ၀န္ရွိသူမ်ားမွျပန္လည္စုိက္ထူေပးရန္အေလးအနက္ေတာင္းဆိုသည္။
၅၀။ဘာသာေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေနျဖင့္သာသနာနယ္ေျမပုိင္ဆုိင္ခြင့္ရရွိရန္ႏွင့္ယုံၾကည္ျခင္းအေျခခံေသာ (Faith-based) အရပ္ဘက္လူမႈအဖဲြ႕အစည္းမ်ားလြတ္လပ္စြာဖဲြ႕စည္းရပ္တည္ခြင့္၊လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ခြင့္၊ျပည္တြင္း၊ျပည္ပအလွဴရွင္မ်ားထံမွရန္ပံုေငြရယူႏိုင္ခြင့္၊ၾကန္႕ၾကာမႈမရွိမွတ္ပုံတင္ရရွိခြင့္မ်ားရရွိရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၅၁။ခ်င္းခရစ္ယာန္မ်ား၏သာသနာ့၀န္ေဆာင္ကဒ္ကုိအသိအမွတ္ျပဳရန္အေလးအနက္ေတာင္းဆိုသည္။
၅၂။ႏိုင္ငံေတာ္မွဖြင့္လွစ္ေသာစာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ဘာသာေရးဆုိင္ရာျပဌာန္းခ်က္မ်ား၊က်င့္ႀကံျခင္းမ်ားဖယ္ရွားေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၅၃။နတလေက်ာင္းမ်ားကုိပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနေအာက္တြင္ထားရွိၿပီး၊ဘာသာေရးစည္းရံုးမႈႏွင့္လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားမႈကုိဦးတည္ျခင္းမ်ိဳးမျပဳလုပ္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၅၄။သတင္းမီဒီယာမ်ားတြင္ဘာသာတုိင္းအခြင့္အေရးတန္းတူေပးရန္ (ဥပမာ - ေရဒီယုိ၊တီဗီြမ်ားတြင္ ဘာသာတုိင္း၏သတင္းမ်ားထုတ္လႊင့္ခြင့္ေပးျခင္း)လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၅၅။ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ဘာသာတရားမ်ားအၾကားဆူၾကံဳနိမ့္ျမင့္ခြဲျခားမႈပေပ်ာက္ေစေရးအတြက္သာသနာေရး၀န္ႀကီးဌာနကုိလြတ္လပ္၍ဘက္မလုိက္ေသာဘာသာေရးဆုိင္ရာေကာ္မရွင္တစ္ရပ္ျဖင့္အစားထိုးဖဲြ႕စည္းသင့္ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၅၆။၂၀၀၈ခုႏွစ္ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒတြင္ပါရွိေသာဘာသာေရးဆုိင္ရာခြဲျခားဆက္ဆံသို႕ဦးတည္ေသာျပဌာန္းခ်က္မ်ားကိုျပန္လည္သုံးသပ္ျပင္ဆင္/ပယ္ဖ်က္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၅၇။လူနည္းစုကိုးကြယ္ေသာဘာသာတရားမ်ားကုိအကာအကြယ္ေပးသည့္ဥပေဒတစ္ရပ္ျပဌာန္းေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၅၈။ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရမွဘာသာေရးႏွင့္ပတ္သက္ေသာကိစၥရပ္မ်ားတြင္ဘက္မလုိက္ေသာမူ၀ါဒက်င့္သုံးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၅၉။ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရးကဒ္ျပားတြင္ကုိးကြယ္သည့္ဘာသာဟူသည့္ေဖၚျပခ်က္ကုိပယ္ဖ်က္ေပးရန္ႏွင့္ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားအတြက္‘ခ်င္း’ဟုသာျဖည့္ရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၆၀။လြတ္လပ္စြာဘာသာေရးဆုိင္ရာစည္းေ၀းခြင့္၊ေဟာေျပာစည္းရုံးခြင့္ျပဳရန္
ေတာင္းဆိုသည္။
၆၁။ခ်င္းျပည္နယ္ရွိ ဘာသာေပါင္းစံု/ဂုိဏ္းေပါင္းစုံအားလံုးပါ၀င္သည့္ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပဲြတစ္ရပ္ကုိ၂၀၁၄ခုႏွစ္အတြင္းခ်င္းႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႏွင့္ခ်င္းလူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕အစည္း (CHRO)တို႕မွကမကထျပဳျပီး ေခၚယူက်င္း ပေပးရန္ တိုက္တြန္းသည္။
(စ) စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ အေျခခံအေဆာက္အအံုဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍
-
၆၂။ခ်င္းျပည္နယ္ေရရွည္ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရ၊ ခ်င္းအရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕ အစည္းမ်ား၊ခ်င္းပညာရွင္မ်ားႏွင့္ႏိုင္ငံတကာမွပညာရွင္မ်ားေဆြးေႏြးညွိႏွိဳင္းျပီးေရတိုႏွင့္ေရရွည္ဖြံျဖိဳးေရးစီမံကိန္းမ်ား ေဖၚထုတ္ေရးဆြဲခ်မွတ္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း
သေဘာတူသည္။
၆၃။ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ စီးပြားေရးႏွင့္လူမႈေရးဆိုင္ရာသုေတသနဌာနတစ္ခုဖြင့္လွစ္ရန္သေဘာတူသည္။
၆၄။အေသးစားႏွင့္အလတ္စားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ႏိုင္ရန္အတြက္အတိုးႏွဳန္းသက္သာေသာေခ်းေငြႏင့္နည္းပညာအေထာက္အပံ့ရရွိႏိုင္ေရးေဆာင္ရြက္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၆၅။ခ်င္းကုန္သည္မ်ားအသင္းထူေထာင္ရန္သေဘာတူသည္။
၆၆။လိုအပ္ေသာေနရာမ်ားတြင္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္းသစ္မ်ားဖြင့္လွစ္ရန္ ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၆၇။ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း ေဒသခံအရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အေနျဖင့္ျပည္သူ႕အက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္း မ်ားကို လြတ္လပ္စြာေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္အေျခအေနေကာင္းမ်ားရရွိရန္လိုအပ္ေၾကာင္း
သေဘာတူသည္။
၆၈။ခ်င္းျပည္နယ္စီးပြားေရးဥပေဒျပဌာန္းရန္လိုအပ္ေၾကာင္း ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၆၉။ေဒသခံမ်ားႏွင့္ေဆြးေႏြးညွိႏွိဳင္းျပီး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိရွိျဖင့္၊
သင့္ေတာ္ေသာေနရာမ်ားတြင္စက္မႈဇုန္ႏွင့္ အထူးစီးပြားေရးဇုန္မ်ားတည္ေဆာက္ရန္ ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၇၀။ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားဦးစီးေသာ ေငြေၾကး၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားလုပ္ေဆာင္ရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၇၁။ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ခ်င္းလူေနမႈစနစ္ကို မထိခိုက္ေစေသာ
ဟိုတယ္ႏွင့္ခရီး သြားလာေရးလုပ္ငန္းမ်ားေဖၚေဆာင္ရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၇၂။ခ်င္းရိုးရာယဥ္ေက်းမႈအေျချပဳလက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားယခုထက္ပိုမိုဖြံ႕ျဖိဳးႏိုင္ေရးေဖာ္ေဆာင္ေရး ၀ိုင္း၀န္း အေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္ရန္ ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၇၃။ခ်ငး္ျပည္နယ္အတြင္း
လိုအပ္ေသာေနရာမ်ားတြင္ေလယာဥ္ကြင္းမ်ားတည္ေဆာက္ေပးရန္ ေထာက္ခံ အၾကံျပဳသည္။
၇၄။ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္းႏွင့္
ခ်င္းျပည္နယ္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ျပင္ပလမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးပိုမိုေကာင္းမြန္ ေစရန္အတြက္
လိုအပ္ေသာ ကားလမ္း၊ရထားလမ္းမ်ားကိုခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရႏွင့္ေဒသခံျပည္သူမ်ား ပူးေပါင္းကာအေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၇၅။ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း
ေရေၾကာင္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္း အဆင္ေျပ၊လံုျခံဳေကာင္းမြန္ေစေရး ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရႏွင့္ေဒသခံျပည္သူမ်ားပူးေပါင္းကာအေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၇၆။လိုအပ္ေသာေနရာမ်ားတြင္ႀကိဳးရထားလမ္းမ်ားတည္ေဆာက္ေပးရန္ ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၇၇။နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးလမ္းမႏွင့္အာဆီယံလမ္းမႀကီးမ်ားခ်ိတ္ဆက္ေဖာက္လုပ္ေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္း ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၇၈။ခ်င္းအမ်ိဳးသားမ်ားေနထိုင္ရာေဒသမ်ားအားလံုးတယ္လီဖုန္း၊အင္တာနက္လြယ္ကူေကာင္းမြန္စြာ အသံုးျပဳႏိုင္ေရးေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၇၉။ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း
ခ်င္းဘာသာစကားအသံုးျပဳေသာ ေရဒီယို၊ရုပ္ျမင္သံၾကားအသံလႊင့္ရံုမ်ား
ထူေထာင္ႏိုင္ေရးေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၈၀။ၿမိဳ႕ျပႏွင့္ေက်းရြာမ်ားအားလံုးတြင္၂၄နာရီလွ်ပ္စစ္မီးရရွိေရးခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရႏွင့္ေဒသခံျပည္သူမ်ားပူးေပါင္းကာအေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၈၁။စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္မဟာဓာတ္အားလိုင္းရရွိေရးေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၈၂။ၿမိဳ႕တိုင္း၊ေက်းရြာတိုင္းတြင္သန္႔ရွင္းေသာေသာက္သံုးေရလံုေလာက္စြာရရွိေရး၊ ေရ၊ မိလႅာႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္သန္႕ရွင္းေရးစနစ္ေကာင္းမြန္ေရးေဆာင္ရြက္ရန္
လိုအပ္ေၾကာင္း ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၈၃။စိုက္ပ်ိဳး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္
စက္ရံု၊ အလုပ္ရံုမ်ားအတြက္လိုအပ္ေသာေရရရွိရန္ႏွင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ ေရဆိုးသန္႕စင္ေရးစနစ္ေဆာင္ရြက္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း
ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၈၄။အမ်ားျပည္သူအပန္းေျဖအနားယူႏိုင္ရန္
သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ခ်င္းရိုးရာယဥ္ေက်းမႈဓေလ့စရိုက္ကို မထိခိုက္ေစေသာ အပန္းေျဖစခန္းမ်ား၊အားကစားကြင္းမ်ား၊ျပည္သူ႔အပန္းေျဖဥယ်ာဥ္ျခံမ်ား၊ရုပ္ရွင္ရံုမ်ားတည္ေဆာက္ေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္း ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၈၅။ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္မ်ား
ထိန္းသိမ္းႏိုင္ရန္အပါအ၀င္ လူငယ္မ်ားပညာဗဟုသုတရွာမွီးႏိုင္ရန္ အတြက္ စာၾကည့္တိုက္ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈျပတိုက္မ်ားတည္ေဆာက္ေပးရန္ ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၈၆။ျမိဳ႕ႏွင့္ေက်းရြာတိုင္းတြင္ အေျခခံက်န္းမာေရးအေဆာက္အအံုမ်ားတည္ေဆာက္ေပးရန္ႏွင့္ အနိမ့္ဆံုး လိုအပ္ေသာ၀န္ထမ္းအင္အားႏွင့္
ေဆး၀ါး၊ အေထာက္အကူျပဳကိရိယာမ်ားတပ္ဆင္ထားရွိေပးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၈၇။ေဒသခံမ်ားႏွင့္ပြင့္လင္းျမင္သာစြာေဆြးေႏြးညွိႏွိဳင္းျပီး၊ ျပည္တြင္း၊ျပည္ပမွကၽြမ္းက်င္သူ
ခ်င္းပညာရွင္မ်ား ၏အၾကံဥာဏ္မ်ားကိုရယူကာ ေခတ္မီဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္းမ်ား ႏွင့္စံျပေက်းရြာမ်ား တည္ေထာင္ႏိုင္ေရးေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၈၈။လိုအပ္ေသာေဒသမ်ားတြင္ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ပြင့္လင္းျမင္သာစြာေဆြးေႏြးညွိႏွိဳင္းျပီး၊
၎တို႕၏ဆႏၵ သေဘာထားမ်ားႏွင့္အညီ ၿမိဳ႕နယ္သစ္၊ၿမိဳ႕နယ္ခြဲသစ္၊ ေက်းရြာအုပ္စုသစ္ႏွင့္ေက်းရြာ သစ္မ်ားကို တည္ေထာင္ေပးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း
ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
(ဆ) အစာေရစာဖူလံုေရးႏွင့္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍
-
၈၉။ ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္းမွထြက္ရွိေသာထြက္ကုန္မ်ားအားလံုးခ်င္းျပည္နယ္တြင္ရွိေသာလူဦးေရအတြက္လံုေလာက္မႈရွိေစရန္အတြက္မူ၀ါဒမ်ားခ်မွတ္ေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္း
ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္တို႕အား အေလးအနက္တိုက္တြန္းသည္။
၉၀။စုေပါင္းစပါးဘဏ္မ်ား၊အျခားသီးႏွံမ်ားႏွင့္စားေသာက္ကုန္မ်ားကိုတိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္အစိုးရမွဦးေဆာင္ၿပီး NGOs, Civil Society မ်ားႏွင့္ပူးေပါင္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးရန္ ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၉၁။ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးက႑မ်ားတြင္အစိုးရ၊ NGOs, Civil Society မ်ားႏွင့္ပညာရွင္မ်ားမွေဒသခံ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားႏွင့္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ၿပီးမွသာအေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၉၂။NGOs၊ႏိုင္ငံတကာရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားကိုဖြံ႔ၿဖိဳးမႈပိုမိုေနာက္က်ေသာေဒသမ်ားသို႔ဦးစားေပးလုပ္ကိုင္ရန္အတြက္အစိုးရမွတိုက္တြန္းေပးရန္တိုက္တြန္းသည္။
၉၃။ျပည္နယ္တိုင္းေဒသႀကီးမွဆက္သြယ္ေသာကားလမ္းမ်ားသည္ၿမိဳ႕နယ္ေက်းရြာမ်ားသို႔ရာသီမေရြးသြားလာႏိုင္ေအာင္ကားလမ္းနဲ႔တံတားမ်ားကိုႏိုင္ငံေတာ္အစုိးရမွေဖာက္လုပ္ေပးရန္ တိုက္တြန္းသည္။
၉၄။ျပည္ေထာင္စုအစိုးရႏွင့္ႏိုင္ငံတကာအကူအညီမ်ားျဖင့္ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္းရွိစိုက္ပ်ိဳးေနေသာလယ္ယာႏွင့္စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ေသာလယ္ယာမ်ားအတြက္လံုေလာက္ေသာစိုက္ပ်ိဳးေရရရွိေရးေဆာင္ရြက္ေပးရန္အေလးအနက္ တိုက္တြန္းသည္။
၉၅။သက္ဆိုင္ရာ
ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသၾကီးအစိုးရမ်ားအေနျဖင့္ေဒသ၏ လိုအပ္ေသာစက္ယႏၱရားမ်ားကို
ေထာက္ပံ့ကူညီေပးရန္ တိုက္တြန္းသည္။
၉၆။ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရမွအတိုးနည္းေသာစိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးေခ်းေငြမ်ားကိုႏွစ္ရွည္ေထာက္ပံ့ေပးရန္
တိုက္တြန္းသည္။
၉၇။ၿမိဳ႕နယ္အသီးသီးတြင္စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးနည္းပညာသင္တန္းေက်ာင္းမ်ားကိုထူေထာင္ၿပီးစိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးနည္းပညာမ်ားကိုရြာသားမ်ားအားျဖန္႔ျဖဴးေပးရန္တိုက္တြန္းသည္။
၉၈။ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကအစားအစာထုတ္လုပ္မႈနည္းပညာမ်ားကိုေက်းရြာအထိပညာေပးၿပီးအစားအစာထုတ္လုပ္မႈအေသးစားစက္ရံုမ်ားကိုထူေထာင္ေပးရန္
တိုက္တြန္းသည္။
၉၉။ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရမွအတိုးနည္းေသာစိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးေခ်းေငြမ်ားကိုႏွစ္ရွည္ေထာက္ပ့ံေပးရန္
တိုက္တြန္းသည္။
၁၀၀။ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရမွေရႊ႕ေျပာင္းေတာင္ယာစနစ္မွအၿမဲတမ္းစိုက္ပ်ိဳးေရးစနစ္သို႔ကူးေျပာင္းရန္အတြက္မူ၀ါဒခ်မွတ္ေပးရန္ေတာင္းဆိုသည္။
၁၀၁။အစိုးရမွသိမ္းဆည္းထားေသာလယ္ယာေျမမ်ားအတြက္မွ်တေသာေလ်ာ္ေၾကးေငြကိုအျမန္ဆံုးေပးအပ္ရန္ေတာင္းဆိုသည္။
၁၀၂။လူတစ္စုနဲ႔အဖြဲ႔အစည္းအခ်ိဳ႕မွအစာေရစာေစ်းကြက္မ်ားအေပၚလက္၀ါးႀကီးအုပ္မႈကိုေဒသခံတာ၀န္ရွိျပည္သူမ်ားႏွင့္ျပည္သူလူထုမ်ားကာကြယ္ေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္း
သေဘာတူသည္။
၁၀၃။ေဒသအတြင္းဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္ရာတြင္အစိုးရနဲ႔သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ကုမဏၰီမ်ားအားလံုးပြင့္လင္းျမင္သာစြာလုပ္ေဆာင္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း သေဘာတူသည္။
၁၀၄။ေဒသအသီးသီးမွၿမိဳ႕နယ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအေထာက္အကူျပဳေကာ္မတီမ်ားအားအစိုးရမွခ်ဳပ္ကိုင္မႈစနစ္မွေလွ်ာ့ခ်ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း
သေဘာတူသည္။
၁၀၅။ျပည္နယ္၊တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရမွသဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဥပေဒကိုတင္းက်ပ္စြာကိုင္တြယ္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း သေဘာတူသည္။
၁၀၆။ျပည္နယ္အစိုးရမွလယ္ယာေျမမ်ားဆိုင္ရာမူ၀ါဒဥပေဒမ်ားကိုသီးသန္႔ခ်မွတ္ေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္း သေဘာတူသည္။
(ဇ) ပညာေရးဆိုင္ရာကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍
-
၁၀၇။အလႊာေပါင္းစံု၊အဆင့္အတန္းအားလံုး၊လူမ်ိဳးဘာသာမေရြးစာသင္ေက်ာင္းမ်ား၌ တန္းတူရည္တူသင္ၾကားေလ့လာနိုင္ေသာအခြင့္အလမ္းဖန္တီးေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၀၈။မူလတန္းတြင္အတန္းလိုက္ဆရာ၊ ဆရာမခန္႕ထားရန္ႏွင့္အလယ္တန္းနွင့္အထက္တန္းတြင္ဘာသာရပ္အလိုက္ဆရာ၊ ဆရာမအနည္းဆံုးနွစ္ဦးစီခန္႕ထားရန္လိုအပ္ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၀၉။ရြာတိုင္းတြင္မူလတန္းေက်ာင္းဖြင့္လွစ္ေပးျပီးဆရာ၊ ဆရာမႏွင့္သင္ေထာက္ကူပစၥည္းမ်ားလည္းလံုေလာက္စြာထားရွိေပးရန္ႏွင့္စာၾကည္႕တိုက္ဖြင့္လွစ္ေပးရန္လိုအပ္ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၁၀။ပညာသင္ေထာက္ပံ့ျခင္းတြင္မူလတန္းမွအထက္တန္းအထိအခမဲ့ပညာသင္ၾကားေပးရန္နွင့္ထူးခၽြန္ေက်ာင္းသူ၊ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ပညာသင္ဆု(Stipend)နွင့္ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာေက်ာင္းသူ၊ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ေထာက္ပံ့ေၾကးမ်ားထားရွိေပးအပ္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၁၁။ေက်ာင္းေနအရြယ္ကို(၆)နွစ္သတ္မွတ္ရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၁၂။ပညာေရးဦးစီးဌာနကို၁) ေရွးဦးကေလးသူငယ္ဖြံ႕ျဖိဳးေရးပညာဦးစီးဌာန၊၂) အေျခခံပညာဦးစီးဌာန၊
ႏွင့္၃) အဆင့္ျမင့္ပညာဦးစီးဌာနဟူ၍ ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းေပးရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၁၃။သင္ၾကားသည့္ဘာသာစကားႏွင့္ပတ္သက္၍
ေအာက္ပါအတိုင္းက်င့္သံုးရန္ ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁) ေရွးဦးကေလးသူငယ္ဖြံ႕ျဖိဳးေရးေက်ာင္းတြင္မိခင္ဘာသာစကားကိုရာႏႈန္းျပည္႕သံုးရန္။
၂) မူလတန္းေအာက္ဆင့္(၁-၃) အထိမိခင္ဘာသာစကားျဖင့္ဆက္လက္သင္ၾကားရန္။
၃) မူလတန္းအထက္ဆင့္(၄-၅) တြင္မိခင္ဘာသာစကား၅၀%၊ ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာ
စကား၃၀%၊အဂၤလိပ္ဘာသာစကား၂၀%
ျဖင့္သင္ၾကားရန္။
၄) အထက္တန္းအဆင့္တြင္ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာစကား၅၀%၊အဂၤလိပ္၅၀% ျဖင့္သင္ၾကားရန္။
၁၁၄။ခ်င္းအမ်ိဳးသားဘံုဘာသာစကားေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ေရးႀကိဳးပမ္းရန္ႏွင့္အသံုးအမ်ားဆံုးခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုဘာသာစကားမ်ားကိုေရြးခ်ယ္ၿပီးအျပန္အလွန္သင္ယူရန္ႏွင့္ဘံုဘာသာစကားေပၚေပါက္လာခ်ိန္တြင္ခ်င္းအမိ်ဳးသားဘုံဘာသာစကားအျဖစ္အသိအမွတ္ျပဳႏိုင္ေရးေဆာင္ရြက္ရန္သေဘာတူသည္။
၁၁၅။သင္ၾကားေရးစနစ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေအာက္ေဖၚျပပါအတိုင္းက်င့္သံုးရန္
ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
- ေရွးဦးကေလးသူငယ္ဖြံ႕ျဖိဳးေရးပညာတြင္ကစားနည္းျဖင့္ကေလးသူငယ္မ်ားကုိသင္ၾကားေပးရန္။
- မူလတန္းအဆင့္၌ဗဟိုျပဳသင္ၾကားမႈကိုဆရာ၅၀%၊ေက်ာင္းသား၅၀%ျဖင့္သင္ၾကားေပးရန္
- အလယ္တန္းအဆင့္တြင္ဗဟိုျပဳသင္ၾကားမႈကိုဆရာ၄၀%၊ေက်ာင္းသား၆၀%ျဖင့္သင္ၾကားေပးရန္
- အထက္တန္းအဆင့္တြင္ဗဟိုျပဳသင္ၾကားမႈကိုဆရာ၃၀%၊ေက်ာင္းသား၇၀% ျဖင့္သင္ၾကားရန္၊
- အဆင့္ျမင့္အဆင့္တြင္ဗဟိုျပဳသင္ၾကားမႈကိုဆရာ၁၀%၊ေက်ာင္းသား၉၀%ျဖင့္သင္ၾကားေပးရန္။
၁၁၆။သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမ်ားကိုေခတ္ကာလ၊အသက္အရြယ္၊ေရေျမေတာေတာင္၊သဘာ၀၊ယဥ္ေက်းမႈပတ္၀န္းက်င္ရာသီဥတုတို႕ႏွင့္လိုက္ေလ်ာညီေထြလ်က္တီထြင္ၾကံဆမႈႏွင့္စူးစမ္းေလ့လာမႈရႏိုင္ေသာသင္ရိုးညႊန္းတမ္းမ်ားေရးဆြဲရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၁၇။သင္ရိုးညႊန္းတမ္းေရးဆြဲရာတြင္သက္ဆိုင္ရာေက်ာင္းသူ၊ေက်ာင္းသားမ်ား၏
ဥာဏ္ရည္ဖြံ႕ျဖိဳးမႈနွင့္လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေသာသင္ခန္းစာပမာဏကိုသာထည္႕သြင္းေရးဆြဲရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၁၈။သင္ခန္းစာမ်ားကိုႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီေရးဆြဲရန္နွင့္သင္ၾကားခ်ိန္တိုးျမွင့္ရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၁၉။ဘာသာရပ္ကိစၥမ်ားတြင္ေအာက္ေဖၚျပပါအတိုင္းက်င့္သံုးရန္
ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁) မူလတန္းတြင္ျပည္ေထာင္စုတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားအေၾကာင္းကိုမိတ္ဆက္အဆင့္ထည့္ရန္။
၂) အလယ္တန္းတြင္ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈ၊ဘာသာစကားမ်ားကိုပို၍ က်ယ္ျပန္႕စြာသင္ၾကားေပးရန္။
၃) အထက္တန္းအဆင့္တြင္ပိုမိုနက္နဲက်ယ္ျပန္႕စြာအေသးစိတ္သင္ၾကားေပးရန္။
၄)အဆင့္ျမင့္ပညာအဆင့္တြင္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးဆုိင္ရာဘြဲ႕(ဒီဂရီ)ၾကိဳသင္တန္း ဖြင့္လွစ္ရန္။
၁၂၀။ပညာေရးနွင့္ပတ္သက္ေသာအခြင့္အာဏာနွင့္လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ေအာက္ေဖၚျပပါအတိုင္းက်င့္သံုးရန္
ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁) ျပည္ေထာင္စု(ဗဟို) မွ၂၀% ႏွင့္ျပည္နယ္အစိုးရမွ၈၀% ဟူ၍
ခြဲထားရန္။
၂) ျပည္ေထာင္စုမွလိုအပ္ေသာဘတ္ဂ်က္ျဖည့္ဆည္ေပးရန္။
၃) ျပည္နယ္အစိုးရမွစီမံခန္႕ခြဲမႈကိုပညာေရးမူ၀ါဒအတိုင္းေဆာင္ရြက္ရန္။
၁၂၁။ပညာေရးအသံုးစရိတ္ဘတ္ဂ်က္လ်ာထားရာတြင္၅၀%ကို၀န္ထမ္းလစဥ္ေထာက္ပံ့ေၾကးႏွင့္စရိတ္ အတြက္အသံုးျပဳရန္နွင့္က်န္၅၀%ကိုအေဆာက္အဦး၊စာၾကည္႕တိုက္၊စြမ္းေဆာင္ရည္ျမွင့္တင္ေရး၊သင္ေထာက္ကူပစၥည္းမ်ား၊ေရ၊မီးစသည္တို႕အတြက္အသံုးျပဳရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၂၂။ လြတ္လပ္ေသာ Chin Education Foundation တစ္ရပ္ဖြဲ႕စည္းထူေထာင္ရန္ သေဘာတူသည္။
၁၂၃။ဘာသာေရးအယူ၀ါဒသြတ္သြင္းျခင္းမ်ားကိုမည္သည္႕သင္ရိုးညႊန္းတမ္းႏွင့္အေဆာက္အဦးမ်ားတြင္မဆိုမျပဳလုပ္ေစရန္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအခန္း(၈)၊ပုဒ္မ(၃၆၆) တြင္ႏိုင္ငံသားမ်ား၏
အခြင့္အေရးနွင့္တာ၀န္မ်ားက႑တြင္ထည္႕သြင္းျပဌာန္းထားရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၂၄။ပညာေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈကိုေစာင့္ၾကည္႕ေလ့လာရန္ School Management and Development Committee ႏွင့္ School Watch အဖြဲ႕မ်ားဖြဲ႕စည္းသင့္ေၾကာင္းေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၂၅။ Chin State Board of School
Education(မူၾကမ္း)အားသေဘာတူသည္။
၁၂၆။ခ်င္းျပည္နယ္ရွိ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ခ်င္းအမ်ိဳးသားသီခ်င္း(Chin National Anthem)ကို တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္သီဆုိခြင့္ျပဳရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၂၇။ပုဂၢလိက၊လူမႈေရးနွင့္ဘာသာေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွဦးစီးဖြင့္လွစ္သည္႕ေက်ာင္းမ်ားကိုအစိုးရမွအသိအမွတ္ျပဳရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၂၈။ဆရာအတတ္သင္သိပၸံ၊ဆရာျဖစ္သင္တန္းႏွင့္မြမ္းမံသင္တန္းမ်ားကိုခ်င္းျပည္နယ္တြင္ဖြင့္လွစ္သင္ၾကားေပးႏိုင္ေရး ျပည္နယ္အစိုးရမွ ၾကိဳးပမ္းရန္
အေလးအနက္တိုက္တြန္းသည္။
၁၂၉။ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအေနျဖင့္ခ်င္းျပည္နယ္နယ္နိမိတ္အတြင္းအနည္းဆံုးတကၠသုိလ္တစ္ခုဖြင့္လွစ္ ထားရွိေပးရန္(အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာ၊စို္က္ပ်ိဳးေရး၊စက္မႈစသည္ျဖင့္)အေလးအနက္ေတာင္းဆိုသည္။
(စ်) ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စု (၅၃)မ်ိဳးအေရးႏွင့္ပတ္သက္၍-
၁၃၀။ ခ်င္းလူမ်ိဳးဟုဆိုရာတြင္ဘာသာစကား၊ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ထံုးစံ၊ဆင္းသက္ရာသမိုင္းအစဥ္အလာတူညီေသာ၊မ်ိဳးႏြယ္စုအားလံုးအက်ံဳး၀င္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၃၁။ ခ်င္းဟူေသာအမည္အားလူမ်ိဳးအမည္
(သို႔) အမ်ိဳးသားအမည္ (National Name)အျဖစ္ အသံုးျပဳရန္ လက္ခံေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၃၂။ မိမိေဒသအသီးသီးတြင္လက္ရွိမ်ိဳးႏြယ္စုအုပ္စုအမည္
(Group Name)၊မ်ိဳးႏြယ္စုအမည္မ်ား (Tribes Name) အသံုးျပဳျခင္းကိုအသိအမွတ္ျပဳသည္။သို႔ေသာ္မ်ိဳးႏြယ္စုအမည္မ်ားကိုအမ်ိဳးသားအမည္အျဖစ္အသံုးမျပဳသင့္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။အမ်ိဳးသားအမည္ကိုလည္းမ်ိဳးႏြယ္စုအမည္အျဖစ္အသံုးမျပဳသင့္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၃၃။ ၂၀၁၄ခုႏွစ္ျမန္မာႏိုင္ငံသန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူရာတြင္လူမ်ိဳးေနရာ၌
"ခ်င္း"ဟူ၍သာထည့္သြင္း ၾကရန္ သေဘာတူသည္။
၁၃၄။ ခ်င္းလူမ်ိဳးတြင္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား(Tribes)၊ေဆြမ်ိဳးစု(Clans)၊မ်ိဴးတူစု(Family)၊ေဒသိယဘာသာစကား (Dialects)၊စာေပအုပ္စု
(Literature Groups) မ်ားစြာရွိေၾကာင္းအသိအမွတ္ျပဳသည္။
၁၃၅။ ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားသည္ႏိုင္ငံေရး၊ဘာသာေရး၊လူမႈေရးပေယာဂမပါဘဲမိမိတို႔မ်ိဳးႏြယ္စု၏မ်ိဳးႏြယ္စု၀ိေသသလကၡဏာ
(Identity)၊ေနထိုင္ရာနယ္ေျမေဒသ (Land)၊ဘာသာစကား
(Language)၊စာေပ (Literature)၊ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္
(Culture Heritage) မ်ားကိုေဖာ္ထုတ္ထိန္းသိမ္းေစာင့္ ေရွာက္ပိုင္ ခြင့္ရွိေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၃၆။ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိၿမိဳႏွင့္ ခမီမ်ိဳးႏြယ္စု၀င္မ်ားအျဖစ္ခံယူထားၾကသူတို႔အား ခ်င္းလူမ်ိဳးအတြင္းမွမ်ိဳးႏြယ္စု မ်ားဟုမွတ္တမ္းတင္ျပီး၊ပတ္၀န္းက်င္ေဒသႏွင့္အေျခအေနအရဆံုးျဖတ္ေသာ၎တို႔၏သေဘာထား
ဆႏၵအားေလးစားအသိအမွတ္ျပဳေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၃၇။ခ်င္းအမ်ိဳးသားတို႔၏မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားကိုသတ္မွတ္ေဖာ္ထုတ္ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးခ်င္းအမ်ိဳးသားတို႔ကသာဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္း
အေလးအနက္ေၾကညာသည္။
(ည) အမ်ိဳးသမီး၊အမ်ိဳးသားတန္းတူရည္တူရွိေရးႏွင့္ပတ္သက္၍
-
၁၃၈။ကုလသမဂၢ၊အမ်ိဳးသမီးမ်ားအားနည္းမိ်ဳးစုံျဖင့္ခြဲျခားမႈပေပ်ာက္ေရးဆိုင္ရာကြန္ဗင္းရွင္း(CEDAW)၊ (၄၂)ႀကိမ္ေျမာက္အစည္းအေ၀း(၂၀၀၈)ခုႏွစ္တြင္ျမန္မာႏုိင္ငံအစုိးရမွတင္သြင္းခဲ့ေသာအစီရင္ခံစာအေပၚကုလသမဂၢ၊အမ်ိဳးသမီးမ်ားအားခဲြျခားမႈပေပ်ာက္ေရးဆုိင္ရာေကာ္မတီ၏ေလ့လာသုံးသပ္ခ်က္ႏွင့္အႀကံျပဳခ်က္ပါအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးမ်ား၏လူ႔အခြင့္အေရးရပုိင္ခြင့္အရေသာ္လည္းေကာင္းခ်င္းအမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနျဖင့္အမိ်ဳးသားမ်ားႏွင့္တန္းတူအေမြဆက္ခံခြင့္ရရွိႏုိင္ရန္အတြက္ဥပေဒတစ္ရပ္အလ်င္အျမန္ေရးဆဲြျပဌာန္းႏုိင္ေရးျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္
(သုိ႔မဟုတ္) ခ်င္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွ ေဆာင္ရြက္ေပး ရန္ေတာင္းဆိုသည္။
၁၃၉။ျမန္မာႏုိင္ငံမွလက္မွတ္ေရးထုိးထားေသာအမိ်ဳးသမီးမ်ားအားနည္းမိ်ဳးစုံျဖင့္ခဲြျခားမႈပေပ်ာက္ေရးဆုိင္ရာကြန္ဗင္းရွင္း(CEDAW)ပါျပဌာန္းခ်က္မ်ားအရခ်င္းအမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚနည္းမ်ိဳးစုံျဖင့္ခြဲျခားဆက္ဆံမႈႏွင့္
အၾကမ္းဖက္မႈပေပ်ာက္ေရးအတြက္ခ်င္းအမ်ိဳးသမီး၊အမ်ိဳးသားတုိင္းအားအျမင္ဖြင့္ပညာေပးစည္းရုံးျခင္းႏွင့္အမ်ိဳးသားမ်ားအားပူးေပါင္းပါ၀င္ေစျခင္းတုိ႔ကုိအရွိန္အဟုန္ျမွင့္ေဆာင္ရြက္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၄၀။ခ်င္းအမိ်ဳးသမီးမ်ားႏွင့္သက္ဆုိင္သည့္ဥပေဒမ်ားေရးဆဲြျပဳစုေသာအခါခ်င္းအမ်ိဳးသမီးမ်ားကုိယ္တုိင္ပါ၀င္ေစျခင္း၊ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးမ်ား၏သေဘာထားအျမင္ႏွင့္ဆႏၵမ်ားကိုေတာင္းခံရယူျခင္းျဖင့္ျပဌာန္းေဆာင္ရြက္ေပးရန္အေလးအနက္တိုက္တြန္းသည္။
၁၄၁။ႏုိင္ငံတကာစံခ်ိန္၊စံညႊန္းမ်ားႏွင့္အညီခ်င္းအမိ်ဳးသမီးမ်ား၏အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္တန္းတူအခြင့္အေရးရွိျခင္းကုိအေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္အေနျဖင့္ခ်င္းျပည္နယ္အစုိးရအဖဲြ႕၊ျပည္နယ္လြတ္ေတာ္အပါအ၀င္ျပည္နယ္အဆင့္အဖဲြ႕အစည္းမ်ားတြင္အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈအနည္းဆုံး
(၃၀) ရာခုိင္ႏႈန္းသတ္မွတ္ေပးရန္ ေထာက္ခံ အၾကံျပဳသည္။
၁၄၂။ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ႏုိင္ငံေရးတြင္ပါ၀င္မႈအခြင့္အေရးကုိလက္ခံ၊အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္အေနျဖင့္၂၀၁၅ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ခ်င္းၿပည္နယ္ရွိၿမိဳ႕နယ္တိုင္း၌အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအနည္းဆံုး-ႏွစ္ဦး (ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တစ္ဦးႏွင့္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အတြက္တစ္ဦး)
ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ ေရးစီစဥ္ေဆာင္ရြက္ရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၄၃။ကုလသမဂၢလုံၿခံဳေရးေကာင္စီဆုံးျဖတ္ခ်က္အမွတ္
(၁၃၂၅)ႏွင့္ (၂၁၂၂) တုိ႔ႏွင့္အညီအပစ္အခတ္
ရပ္စဲေရးသေဘာတူညီခ်က္ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းႏွင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈျဖစ္စဥ္တြင္ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးမ်ားပါ၀င္ႏုိင္ရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၄၄။ျမန္မာႏုိင္ငံလုံးဆုိင္ရာအမ်ိဳးသမီးေရးရာေကာ္မတီမွထုတ္ျပန္လုိက္သည့္အမိ်ဳးသမီးမ်ားဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးဆုိင္ရာအမ်ဳိးသားအဆင့္မဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္း
(၂၀၁၃ - ၂၀၂၂) (National Strategic Plan for
Advancement of Women – NSPAW)ကုိႀကိဳဆုိသည္။
၄င္းကုိအေျခခံ၍ ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး
တက္ေရးဆိုင္ရာမဟာဗ်ဴဟာစီမံခ်က္တစ္ရပ္ေရးဆြဲအေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၄၅။ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးအဖဲြ႕အစည္းအသီးသီးကုိစုစည္း၍အမိ်ဳးသမီး၊အမ်ိဳးသားတန္းတူရည္တူျဖစ္ေရးႏွင့္ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးမ်ားအဘက္ဘက္မွဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကုိလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္အတြက္ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကြန္ယက္
(Chin Women Organizations Network)ကုိဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ရန္သေဘာတူသည္။
၁၄၆။၂၀၁၄ခုႏွစ္တြင္ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုႏွင့္ေနရာေဒသအသီးသီးမွအမ်ိဳးသမီးကုိယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ခ်င္းအမိ်ဳးသမီးကြန္ဖရင့္တစ္ရပ္ေခၚယူက်င္းပရန္သေဘာတူသည္။
၁၄၇။ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးေန႔သတ္မွတ္ရန္သေဘာတူသည္။
၁၄၈။ႏုိင္ငံေတာ္အေနျဖင့္အမ်ိဳးသမီးေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနကိုျပည္ေထာင္စုအဆင့္ဖြဲ႕စည္းထားရွိေပးရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
၁၄၉။လာမည့္ႏိုင္ငံေရးေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ခ်င္းကိုယ္စားလွယ္မ်ားေရြးခ်ယ္ရာ၌အမ်ိဳးသမီးအနည္းဆံုး(၃၀)ရာခုိင္ႏႈန္းပါ၀င္ေစရန္ေထာက္ခံအၾကံျပဳသည္။
(ဋ) ခ်င္းလူမ်ိဳးဒုကၡသည္မ်ားအေရးႏွင့္ပတ္သက္၍
-
၁၅၀။ခ်င္းျပည္နယ္မွခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားစြန္႔ခြာထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရျခင္း၏အဓိကအေၾကာင္းရင္းမွာျမန္မာႏိုင္ငံ၏အုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္မေကာင္းၿခင္း၊ဌာေနတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားကိုခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း၊လူ႔အခြင္႔အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရျခင္းတို႔ေၾကာင္႔ျဖစ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၅၁။ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားေနထိုင္ရာေဒသမ်ားတြင္အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္ေသာၿငိမ္းခ်မ္းမႈ(Positive
Peace) ႏွင့္လြတ္လပ္မႈ
(Positive Freedom) အလုံအေလာက္ရွိလွ်င္
တိုင္းတစ္ပါးသို႔ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား ဒုကၡသည္အျဖစ္သြားေရာက္စရာလိုမည္မဟုတ္။ကိုယ္႔လူမ်ိဳးအေရးကိုကိုယ္တိုင္ဖန္တီးခြင္႔ရွိသည့္စစ္မွန္ေသာဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေရးၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲေရးႏွင့္ဘက္စံုဖြံ႕ၿဖိဳးေရးမ်ားသည္လည္းအေၿခခံၿပည္သူလူထုကိုအမ်ားဆုံးအက်ိဳးၿပဳကူညီသည့္အရာမ်ားၿဖစ္လာသည့္အခ်ိန္က်မွသာခ်င္းၿပည္သူမ်ားမိမိေမြးရပ္ဌာေနေၿမေပၚတြင္လြတ္လပ္ၿငိမ္းခ်မ္းလုံၿခံဳစြာေနထိုင္ႏိုင္မည္ၿဖစ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၅၂။အိႏၵိယႏိုင္ငံေရာက္ ခ်င္းဒုကၡသည္မ်ားဘ၀လံုျခံဳေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရမွစီမံ ေဆာင္ရြက္ ေပးရန္တိုက္တြန္းသည္။
၁၅၃။ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံေရာက္ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားအေနျဖင့္ခ်င္းအရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင္႔ပူးေပါင္း၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊တစ္သီးပုဂၢလအေနျဖင္႔ေသာ္လည္းေကာင္းျမန္မာႏိုင္ငံရွိခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား၏အက်ိဳးစီးပြားအတြက္လာေရာက္ပါ၀င္ကူညီရန္အေလးအနက္တိုက္တြန္းသည္။
၁၅၄။ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအေနျဖင့္ယခင္အစုိးရအဆက္ဆက္လက္ထက္ႏိုင္ငံေရးမတည္ျငိမ္မႈေၾကာင္႔ျပည္ပသို႔ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရေသာခ်င္းလူမ်ိဳးဒုကၡသည္မ်ားလံုၿခံဳစြာျပန္လာႏုိင္ေရး၊မိမိမူလေနထိုင္ရာေဒသတြင္ျပန္လည္အေျခခ်ေနထိုင္ႏိုင္ေရးႏွင္႔ႏိုင္ငံသားအခြင္႔အေရးအျပည္႔အ၀ျပန္လည္ရရွိေရးအတြက္စီမံေပးရန္တိုက္တြန္းသည္။
၁၅၅။ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရ၊ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦး၊ခ်င္းႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ကုလသမဂၢအဖဲြ႕အစည္းမ်ား၊အစိုးရမဟုတ္ေသာႏုိင္ငံတကာအဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ခ်င္းအရပ္ဖက္လူမႈအဖဲြ႕အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ဌာေနျပန္ခ်င္းဒုကၡသည္မ်ားအလုပ္အကိုင္ရရွိေရးႏွင့္စား၀တ္ေနေရးဖူလံုေရးေဆာင္ရြက္ေပးရန္တိုက္တြန္းသည္။
၁၅၆။ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား၏လူ႔အခြင့္အေရးကိုခ်ိဳးေဖာက္မႈမရွိေစရန္အတြက္ခ်င္းျပည္နယ္ရွိလက္နက္ကိုင္္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင္႔အစုိးရ၀န္ထမ္းမ်ားအားလူ႔အခြင့္အေရးေလးစားလိုက္နာေရးအတြက္စီမံေဆာင္ရြက္ရန္ႏွင့္ျမန္မာ႔တပ္မေတာ္အားခ်င္းျပည္နယ္မွအေရအတြက္ေလွ်ာ႔ခ်ရန္လိုအပ္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၅၇။ခ်င္းလူ႕စြမ္းအားအရင္းအၿမစ္အားလုံးနီးပါးတုိင္းတစ္ပါးသို႔ေရာက္္ရွိသြားၿခင္းသည္ခ်င္းလူမ်ိဳး၏ေရွ႕ေရးအတြက္မေကာင္းပါ။ထို႕ျပင္ၿပည္တြင္းအင္အားသည္အလြန္အေရးပါေသာအခ်က္ျဖစ္သျဖင့္ၿပည္တြင္းအင္အားေတာင့္တင္းရန္သုံးသပ္သင့္ေၾကာင္းသေဘာတူသည္။
၁၅၈။ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရအေနျဖင္႔၁၉၅၁ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာအခြင္႔အေရးထုတ္ျပန္ခ်က္ႏွင္႔၁၉၆၇သံခင္းတမန္ခင္းက်င္႔၀တ္
(the 1951 UN Convention relating to the Status of Refugees and its 1967
Protocol) ကိုပါ၀င္လက္မွတ္ထိုးရန္တိုက္တြန္းသည္။
၃။ေနာက္ဆက္တြဲအေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕
၁၅၉။ဤညီလာခံမွသေဘာတူဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကုိသက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးအား
အသိေပး အေၾကာင္းၾကားျခင္း၊ တိုက္တြန္းျခင္း၊ ေထာက္ခံအၾကံျပဳျခင္းမ်ားအပါအ၀င္ ဆက္လက္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ရမည့္ကိစၥရပ္မ်ားအား လိုအပ္သလိုေပါင္းစပ္ညွိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္အတြက္
ေကာ္မတီတစ္ရပ္ကိုေအာက္ပါပုဂိၢဳလ္မ်ားျဖင့္ဖဲြ႕စည္းေပးရန္သေဘာတူသည္။
(၁)
ေဒသအေျချပဳကုိယ္စားလွယ္မ်ား - ၁၃ဦး၊
(၂)
အမ်ိဳးသမီးကုိယ္စားလွယ္ - ၁ဦး၊
(၃)
လူငယ္ကုိယ္စားလွယ္ - ၁ဦး၊
(၄)
ခ်င္းႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားမွကုိယ္စားလွယ္
- ၉ ဦး၊
(၅)
ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦးမွကုိယ္စားလွယ္-
၃ဦး၊
(၆)
ညီလာခံ Resource Personsမ်ား - ၁၁ဦး၊
(၇)
ညီလာခံျဖစ္ေျမာက္ေရးပူးေပါင္းေကာ္မတီမွကုိယ္စားလွယ္
- ၅ဦး၊
(၈)
တတ္သိပညာရွင္မ်ား- ၂ ဦး၊
စုစုေပါင္း (၄၅)ဦး။
၁၆၀။အထက္အပိုဒ္၁၅၉ပါအဖြဲ႕၏ပထမဦးဆံုးအၾကိမ္အစည္းအေ၀းကို၂၀၁၄ခုႏွစ္ဇန္န၀ါရီလကုန္ရက္ထက္ေနာက္မက်ေစဘဲေခၚယူက်င္းပရန္ႏွင့္ ၎အစည္းအေ၀းတြင္ ဤညီလာခံ၏သေဘာတူညီခ်က္မ်ား အေပၚအေကာင္အထည္ေဖၚမည့္အေသးစိတ္စီမံခ်က္ကို
ေရးဆြဲျပဳစုရန္တာ၀န္ေပးသည္။
မွတ္ခ်က္။၎အစည္းအေ၀းအတြက္ျပင္ဆင္ျခင္းႏွင့္ဖိ္တ္ၾကားျခင္းကိုခ်င္းအမ်ိဳးသားညီလာခံျဖစ္ေျမာက္ေရးပူးေပါင္းေကာ္မတီမွဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ျပီးခ်င္းအမ်ိဳးသားညီလာခံျဖစ္ေျမာက္ေရးပူးေပါင္းေကာ္မတီသည္
အပိုဒ္ ၁၅၉ ပါ အဖြဲ႕စတင္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္သည္ႏွင့္တစ္ျပဳိင္နက္ ၎ေကာ္မတီ ထံ မိမိတို႕၏လုပ္ငန္းႏွင့္စာရင္းဇယားမ်ားကို
စနစ္တက်လႊဲေျပာင္းအပ္ႏွံမည္ျဖစ္သည္။
အထက္ပါဘံုသေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို၂၀၁၃ခုႏွစ္ႏို၀င္ဘာလ၁၅ရက္၊ဒုတိယအၾကိမ္ခ်င္းအမ်ိဳးသားညီလာခံေနာက္ဆံုးေန႕တြင္ညီလာခံျဖစ္ေျမာက္ေရးပူးေပါင္းေကာ္မတီညွိႏွိဳင္းေရးမွဴးဆလိုင္းအိုက္ဇက္ခင္မွဖတ္ၾကားတင္သြင္းခ်က္အေပၚညီလာခံသဘာပတိဆလိုင္းေအာင္မင္းလႈိင္(အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး၊အရႈိခ်င္းအမ်ိဳးသားပါတီ)မွညီလာခံ၏သေဘာထားကိုေတာင္းခံရယူရာညီလာခံကိုယ္စားလွယ္အားလံုးကတစ္ညီတညြတ္တည္းကန္႕ကြက္သူမရွိ၊ေထာက္ခံၾကသျဖင့္ခ်င္းအမ်ိဳးသားညီလာခံ၏ဘံုသေဘာတူညီခ်က္မ်ားအျဖစ္အတည္ျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ဤခ်င္းအမိ်ဳးသားညီလာခံသို႕ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ
ခ်င္းလူမိ်ဳးမ်ား၊ ခ်င္းျပည္နယ္ ျပင္ပရွိ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား၊ ႏုိင္ငံတကာေရာက္
ခ်င္းလူမိ်ဳးမ်ားပါ၀င္တက္ေရာက္ၾကၿပီး ခ်င္းအမိ်ဳးသားမ်ား၏ ဘုံသေဘာထားမ်ား
ခ်မွတ္ႏုိင္ခဲ့သျဖင့္ ခ်င္းတစ္မ်ိဳးသားလုံးစည္းလုံးညီညြတ္မႈကုိ အခုိင္အမာတည္ ေဆာက္ႏုိင္ခဲ့သည့္
ခ်င္းအမိ်ဳးသားညီလာခံႀကီးျဖစ္ေၾကာင္းေဖၚျပအပ္ေပသည္။
